Podsumowanie IX edycji programu „Lokalne Partnerstwa PAFW” i 25 lat programu „Działaj Lokalnie”

W dniach 8-9.12.2025 w Warszawie odbyło się dwudniowe spotkanie Lokalnych Partnerstw PAFW oraz Ośrodków Działaj Lokalnie, zorganizowane przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce. Wydarzenie połączyło elementy szkoleniowe, inspiracyjne oraz jubileuszowe, podsumowując 25 lat wspólnego działania na rzecz rozwoju społeczności lokalnych w całej Polsce. 

DZIEŃ I – energia społeczna, współpraca i świętowanie 25-lecia 

Spotkanie rozpoczęli Joanna Lempart, dyrektorka programowa Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności oraz Paweł Łukasiak, prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, witając uczestników i podkreślając znaczenie partnerskiej współpracy w budowaniu lokalnych wspólnot. 

Pierwszym punktem programu był wykład prof. Jerzego Hausnera, byłego Wicepremiera przewodniczącego Rady Programowej Open Eyes Economy Summit, zatytułowany „Jak generować i wyzwalać społeczną energię?”, który zainspirował uczestników do refleksji nad rolą lokalnych społeczności we wzmacnianiu kapitału społecznego: 

Współdzielenie, współczucie, współdziałanie, współmyślenie, współdecydowanie. Wszędzie tam, gdzie jest ten przyrostek, „współ-„ to jesteśmy my, ludzie, którzy uważają, że współ- jest niezbędne do tego, żeby energia społeczna mogła się rodzić. Oczywiście do tego słownika trzeba dodać też kilka słów, które zaczynają się od ko, czyli komunikacja, kooperacja, kogeneracja, czyli łączenie różnych źródeł energii czy koegzystencja, czyli współistnienie w jakiejś przestrzeni. 

[…] Ważne jest to, by zrozumieć, że jeśli wytwarzamy wspólnie dobro, a ono osadza się w więziach społecznych, które nie uzależniają, a usamodzielniają, to wtedy ono jest włączające. Ono jest inkluzywne, ma naturę promieniującą. Dobro promieniuje, jest rozciągliwe, samo się rozprzestrzenia, przenosi się przez kolejne relacje ludzi i więzi, które współtworzą. Im w większym stopniu się rozprzestrzenia, tym łatwiej wyzwalać energię społeczną.” 

W kolejnej części spotkania uczestnikom zaprezentowano ofertę Fundacji PKO Banku Polskiego dla organizacji pozarządowych. Katarzyna Zakroczymska, menadżer ds. programowych przedstawiła przedsięwzięcia, które realizuje Fundacja, by wzmacniać organizacje pozarządowe i społeczności.  

Następnie przedstawiciele innych instytucji wspierających rozwój społeczności lokalnych zaprezentowali swoją ofertę dla ODL.   

Z ramienia Fundacji Stocznia wystąpiła Zofia Komorowska, wiceprezeska zarządu Fundacji prezentując założenia Funduszu Społeczeństwa Obywatelskiego EOG. Marzena Atkielska, prezeska zarządu Fundacji Santander Bank Polska SA., zaprezentowała ofertę współpracy dla organizacji pozarządowych. . O działaniach Fundacji Orlen natomiast opowiedział Rafał Sakowski, kierownik obszaru bezpieczeństwo. 

O zbiżającej się rekrutacji do  Programu Liderskiego Polsko-Amerykańskej Fundacji Wolności opowiedziała Agnieszka Szelągowska, wiceprezeska zarządu Szkoły Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego. 

W dalszej części spotkania Tomasz Schimanek, ekspert ARFP, omówił propozycje nowych możliwości finansowania działań organizacji przez samorządy terytorialne. 

Gala 25-lecia Programu „Działaj Lokalnie” i IX edycji „Lokalnych Partnerstw PAFW” 

Uroczystość otworzył Ambasador Jerzy Koźmiński, prezes Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, podkreślając znaczenie 25 lat współpracy między organizacjami społecznymi, samorządami i mieszkańcami. 

„Rozwój kraju w dużej mierze zależy od wzmacniania kapitału społecznego. Właśnie z tego powodu 25 lat temu podjęto decyzję o uruchomieniu Programu Działaj Lokalnie. W ten sposób planowano wyrównać szanse małych, lokalnych organizacji z całej Polski […] 

W dzisiejszym świecie pełnym niepewności tworzenie współpracy międzysektorowej jest niezwykle ważne. Pozwala na skuteczne reagowanie w sytuacjach kryzysu. Nie sposób być odpornym na wyzwania w pojedynkę.” – mówił Prezes  Koźmiński 

Podczas gali wręczono podziękowania dla wszystkich Ośrodków Działaj Lokalnie oraz ogłoszono laureatów konkursu filmowego „Opowiedz…” za lata 2023 i 2024. 

Ważnym elementem programu wieczornego spotkania było podsumowanie efektów 9 edycji programu „Lokalne Partnerstwa PAFW”, w ramach którego od 2009 roku powstały już 83 partnerstwa międzysektorowe, a w tylko 9 edycji zawiązało się już 6 partnerstw i 2 start-upy na rzecz dobra wspólnego.  

W tej części wręczono nagrody w wysokości 15 tysięcy zł dla zwycięzców konkursu na najlepsze plany rozwoju partnerstwa. Otrzymały je: 

• Partnerstwo z Gminy Jabłonna, realizujące projekt „Alm – Akademia Liderstwa Młodzieży Gminy Jabłonna”, 

• Partnerstwo z gminy Kijewo Królewskie, realizujące projekt „Park Inicjatyw Lokalnych”, 

• Partnerstwo z gminy Kowary, realizujące projekt „Strefa Młodych W Kowarach”. 

Z kolei laureaci konkursu na najbardziej trwałe i aktywne partnerstwa otrzymali nagrody po 50 tysięcy zł na rozwój działań partnerstwa: 

• Partnerstwo z gminy Warka, którego liderem jest Stowarzyszenie W.A.R.K.A., 

• Partnerstwo z gminy Janowice Wielkie, którego liderem jest Lokalna Grupa Działania Partnerstwo Ducha Gór. 

Część oficjalna spotkania zakończyła się występem zespołu Acoustic Trio. 

Galę poprowadziła Dorota Kostowska. 

DZIEŃ II – warsztaty i praktyczna wymiana doświadczeń 

Drugi dzień spotkania poświęcony był warsztatom tematycznym, które umożliwiły uczestnikom pogłębienie wiedzy i wymianę doświadczeń. 

Wśród tematów warsztatowych znalazły się: 

• Organizacje odporne na zagrożenia – prowadzenie: Agata Stafiej-Bartosik i Joanna Kucharczyk-Jurgielewicz, Ashoka Polska 
• Krytyczne myślenie jako odpowiedź na dezinformację i rozwój AI – Maciej Sopyło 
• Przepis na trwałość – dyskusja z laureatami nagród dla najbardziej trwałych partnerstw, prowadzona przez Pawła Łukasiaka (ARFP) 
• Ochrona ludności w sytuacji zagrożeń – Fundacja Gotowi.org 
• Jak wspierać odporność psychiczną dzieci i młodzieży – Magdalena Plewowska-Semik, Fundacja Szkoła z Klasą 
• Jak angażować społeczność w ochronę zasobów wodnych – Monika Wąsowicz i Katarzyna Czupryniak, Fundacja WWF Polska. 

Uczestnicy warsztatów podkreślali, że możliwość spotkania się z innymi przedstawicielami ODL z całej Polski i wspólna dyskusja nad konkretnymi tematami pozwala zainspirować się i wrócić do swoich społeczności z masą nowych pomysłów.  

 Dwudniowe spotkanie Lokalnych Partnerstw PAFW i Ośrodków Działaj Lokalnie było okazją do świętowania, ale także do rozmowy o przyszłości – o tym, jak wzmacniać odporność, trwałość i współpracę lokalnych organizacji w zmieniającym się świecie. 

Lokalne Partnerstwa PAFW są programem Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, który jest realizowany przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce. W ciągu dziewięciu edycji programu na terenie 132 gmin zawiązały się 83 partnerstwa (w tym 19 start-upów na rzecz dobra wspólnego).