Aktualności

Wielka Wieś: Dobroczynne działanie smogu


Zanieczyszczenia powietrza to coś, przed czym trudno jest nam się uchronić. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia smog zabija co roku 6,5 mln ludzi na całym świecie. W Polsce jest to blisko 50 tys. osób rocznie. Średnioroczne stężenia pyłu PM10 nie powinny przekraczać poziomu 40 mikrogramów na metr sześcienny, tymczasem w Polsce przez ¼ roku przynajmniej połowa miast i miasteczek przekracza te normy, niektóre bardzo znacząco.

Takim miejscem jest podkrakowska gmina Wielka Wieś. Niska emisja to główny z winowajców zanieczyszczenia powietrza w okresie grzewczym, jednak równie ogromny wpływ na jakość powietrza ma ukształtowanie terenu oraz temperatura panująca na zewnątrz. Miasta, miasteczka i wsie położone w szczególności na południu Polski,  zlokalizowane w otoczeniu masywów górskich to „idealne miejsce” do kumulowania się zanieczyszczeń. Przyczyną jest brak korytarzy powietrznych umożliwiających przewietrzenie konkretnego terenu. Dlatego, w sezonie grzewczym, smog w Wielkiej Wsi i okolicznych miejscowościach przewyższa nawet ten krakowski.

Negatywne skutki smogu są powszechnie znane. Astma, choroby nowotworowe, zaburzenia układu oddechowego, alergie wziewne to tylko niektóre z nich. A czy smog ma pozytywne aspekty?

Walka ze smogiem, a raczej bój o czyste powietrze stał się elementem jednoczącym mieszkańców gminy Wielka Wieś. Dobrem wspólnym partnerstwa „Wielkowiejska misja – niska emisja”  jest czyste powietrze, bo takie potrzebne jest do życia mieszkańcom tej gminy i całego województwa małopolskiego. Potrzeba poruszenia tak ważnego społecznie tematu wynikła z obawy, że dzieci nie będą mogły wychodzić na spacery przez smog będący skutkiem palenia śmieci w przydomowych piecach.  Celem partnerów jest przekazywanie lokalnej społeczności ważnych informacji o aktualnych zanieczyszczeniach, a także o tym, jak zmienić niewłaściwe nawyki i wspólnie zadbać o świeże powietrze, mówią twórcy pomysłu. Grupa Inicjatywna to sześć instytucji z gminy Wielka Wieś: Gminna Biblioteka Publiczna, Szkoła Podstawowa w miejscowości Bębło, Gimnazjum i Szkoła Podstawowa w miejscowości Biały Kościół, Szkoła Podstawowa w Wielkiej Wsi  oraz lider partnerstwa – Stowarzyszenie Sokolica, które od lat podejmuje działania na rzecz powietrza wolnego od zanieczyszczeń.

Po określeniu celu, czyli dobra wspólnego na rzecz którego będą działać oraz zebraniu koalicji złożonej z lokalnych działaczy, stowarzyszeń, firm i instytucji, udało im się uzyskać wsparcie z Programu Lokalne Partnerstwa PAFW. W Programie stosuje się innowacyjną, autorską metodę animacji społeczności lokalnych zorientowaną na budowanie dobra wspólnego. Działania oparte na tej metodzie tym różnią się od klasycznego podejścia skupionego na rozwiązywaniu problemów, że partnerstwo opiera się na korzyściach wszystkich partnerów, a komunikacja niesie ze sobą pozytywne wartości. Dobro wspólne rozumiane jest jako dobro, z którego mogą korzystać wszyscy członkowie danej społeczności.

Pierwszym, ważnym osiągnięciem wielkowiejskiego partnerstwa jest zamontowanie czujników smogowych. Dzięki współpracy ze studentami z krakowskiej AGH udało się to zrobić nie tylko tanio, ale jednocześnie z zyskiem edukacyjnym. W szkołach zawiązały się Koła Czystego Wolontariatu, a studenci i studentki z AGH prowadzili zajęcia dla zaangażowanych w nie uczniów. W ten sposób, wraz z czujnikami, Gmina zyskała młodą, wykwalifikowaną kadrę do ich obsługi. Dzięki pomiarom mieszkańcy miejscowości: Będkowice, Bębło, Biały Kościół, Giebułtów i Szyce już dziś mogą monitorować na bieżąco jakość powietrza w swojej okolicy. Aplikacja umożliwia przegląd historii pomiarów, gdzie zapisane są ich wyniki, dzięki czemu można je porównać z aktualnym stanem. Każdy czujnik mierzy poziom szkodliwych pyłów i podaje ich stężenie w poszczególnych miejscach.

Udało się również zorganizować szereg wydarzeń edukacyjnych, takich jak warsztaty „Czym palić w piecu”, marsz antysmogowy, czy konkurs na antysmogowe logo, które zostało umieszczone na materiałach promocyjnych projektu oraz na ekologicznych torbach, które zostaną z mieszkańcami Gminy nawet po oficjalnym zakończeniu działań projektowych.

Najważniejszym celem Partnerstwa było podniesienie świadomości mieszkańców na temat szkodliwości smogu oraz tego, jak swoim zachowaniem przyczyniamy się do jego wzrostu. Jednak gmina zyskała coś więcej: aktywnych obywateli i doświadczenie dobrej współpracy, a to najcenniejszy kapitał.

Projekt został zrealizowany w ramach Programu Lokalne Partnerstwa PAFW, Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce.

Przestrzeń SOWA w Biłgoraju (S – Solidarni, O – Otwarci, W – Wolni, A – Aktywni) Gminy: Biłgoraj, Zwierzyniec
O projekcie
Akademia młodzieżowych innowatorów Gmina: Nidzica
O projekcie
Dajmy czadu! – Żywiec bez czadu! Gmina: Żywiec
O projekcie
Dwa brzegi. Trochę jak sąsiedzi Gminy: Bodzanów, Słubice
O projekcie
Jarmark Rozmaitości Gmina: Trzciel
O projekcie
Kolorowo-karpiowo – szlakiem karpia po Dolinie Baryczy Gminy: Milicz, Żmigród, Twardogóra, Cieszków, Krośnice, Przygodzice, Sośnie, Odolanów
O projekcie
Małych miasteczek portret własny Gminy: Cybinka, Słubice
O projekcie
Mazurski Inkubator Tradycji Regionu Gminy: Ruciane-Nida, Pisz, Mikołajki, Biała Piska
O projekcie
Młodzi gniewni – partnerstwo dla młodych Gminy: Zaleszany, Baranów Sandomierski, Nowa Dęba, Gorzyce, Pysznica
O projekcie
Moja i Twoja Historia Gmina: Strachówka
O projekcie
Od przedszkola do seniora Gminy: Czerwonka-Leszczyny
O projekcie
Otwarci na Różnorodność Gminy: Ełk, Stare Juchy, Kalinowo, Prostki
O projekcie
Otwieracz – uwolnij przestrzeń publiczną Gminy: Tczew, Pelpin, Gniew
O projekcie
Podłącz się do Marianny i jej pozytywnej energii Gminy: Bystrzyca Kłodzka, Międzylesie, Lądek Zdrój, Stronie Śląskie
O projekcie
Powiat Dębicki Wolontariatem Malowany Gminy: Dębica, Miasto Dębica, Brzostek, Pilzno, Żyraków, Czarna, Jodłowa
O projekcie
Przestrzeń faktycznie publiczna Gminy: Malechowo, Koszalin
O projekcie
Rakszawa – nowy przystanek na turystycznym szlaku Gmina: Rakszawa
O projekcie
SARI – lokalny fundusz sportowy Gmina: Żory
O projekcie
Stoczek Łukowski – Miasto Walki i Oręża Gmina: Stoczek Łukowski
O projekcie
Turystyka wyjątkową wizytówką Ziemi Kamiennogórskiej Gminy: Kamienna Góra, Lubawka, Marciszów
O projekcie
TV-oja okolica – poznaj ją! Gminy: Grodzisk Mazowiecki, Milanówek, Podkowa Leśna, Baranów, Żabia Wola, Jaktorów
O projekcie
Wisła wraca do Solca Gmina: Solec nad Wisłą
O projekcie
Wolontariat bieszczadzki Gminy: Lesko, Ustrzyki Dolne
O projekcie
Wspólna przestrzeń – wspólne sprawy Gmina: Supraśl
O projekcie
Wystrzałowa przyjaźń drawsko-złocieniecka Gminy: Drawsko Pomorskie, Złocieniec
O projekcie
Z ręcznikiem i piosenką przez życie Gminy: Hajnówka, Bielsk Podlaski
O projekcie
Społeczna (re)akcja – stop krzywdzeniu dzieci Gminy: Sokółka
O projekcie
Kalejdoskop aktywności Gmina: Tomaszów Lubelski
O projekcie
Gmina Dwikozy w partnerstwie ze środowiskiem
O projekcie
Młodzi Gospodarze Gmina: Staszów
O projekcie
Robimy wiochę! Sołectwo na medal Gmina: Główczyce
O projekcie
Młodzi odkrywają tajemnice i potencjał regionu – budujemy Centrum Aktywności „Wulkan” Gmina: Złotoryja
O projekcie
Sieć miejsc przyjaznych młodzieży Gminy: Błażowa, Boguchwała, Chmielnik i Lubenia
O projekcie
Wielkowiejska misja – niska emisja! Gmina: Wielka Wieś
O projekcie
Kalejdoskop partnerstwa Gminy: Myślenice, Dobczyce
O projekcie
Z tradycyjnym chlebem w XXI wiek Gmina: Szadek
O projekcie
Młodzieżowa Straż Leśna Gmina: Niemce
O projekcie
Owoc naszej pasji Gminy: Warka
O projekcie